الشيخ محمد تقي بهجت
507
جامع المسائل ( فارسي )
معرفيّت مثمن براى ثمن ، اگر نبود آن چه مذكور شد از اعتبار علم در حال دفع ثمن ، پس با معرفيت ، كفايت علم به يكى ، خالى از وجه نيست . لزوم معيت بين تسليم شقص و تسليم ثمن 3 - بر مشترى ، تسليم شقص و بر شفيع ، تسليم ثمن است به نحو معيّت حقيقيّه يا حكميّه به وثوق هر كدام به تسليم مملوك خودش متقدماً يا متأخّراً عن تسلَّم عوض ؛ و در غير اين صورت ، مقتضاى اصل ، عدم حصول ملكيت شقص براى شفيع است به مجرد گفتن « اخذت بالشفعة » . عدم سقوط حق شفعه با ترك آن با ابلاغ خلاف واقع به شفيع 4 - اگر ابلاغِ خلاف واقع شد به شفيع ، مثل وحدت مشترى يا كثرت آن يا آن كه اشتراء لنفسه بوده يا لغيره ، پس ترك اخذ به شفعه ، موجب سقوط حق نيست و بعد از تبيّن خلاف مىتواند اخذ به شفعه نمايد . شفعه در زمين مشغول به زراعت 5 - اگر زمين مبيع ، مشغول به زرع بوده با اذن شفيع يا مثل اذن او ، پس لازم است ابقاء زرع بعد از اخذ به شفعه تا زمان امَد منتظر ؛ و اما آن كه مجاناً باشد يا مع العوض ، پس دائر مدار مستفاد از اذن است ، و اگر اوّلى باشد استحقاق عوض ندارد و مشترى به ضرر غير مقدمٌ عليه واقع نخواهد شد ، بخلاف ثانى يا مشكوك . و همچنين اگر مشترى اجاره داد زمين را تا مدتى با عدم اذن شفيع و مثل اذن او ، پس بعد از اخذ مىتواند فسخ اجاره در ما بعد از اخذ نمايد ، مثل قلع مشترى با ارش يا بدون آن در فرع سابق ؛ و با اذن و مانند آن نمىتواند فسخ نمايد . و آيا مستحق اجرت بعد از اخذ مىشود ؟ دائر مدار مستفاد از اذن است چنانچه گذشت . و شفيع مخير است ( در اخذ به شفعه در صورت مشغوليت زمين به زرع ) بين اخذ فى الحال و بين تأخير تا زمان حصاد زرع ، در صورت عدم امكان انتفاع با مشغوليت به